Dat zegt gedragskundige Carla Goosen. Zij promoveert op 17 november 2011 op haar onderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Goosen analyseerde de ervaringen van vertrouwenspersonen en professionals die veel met vertrouwenspersonen te maken hebben, waaronder gedragskundigen, juristen en beleidsmakers. Op basis hiervan stelde ze vast welke taken vertrouwenspersonen hebben en over welke competenties ze moeten beschikken. Behalve over gedragskundige kennis, moeten vertrouwenspersonen over juridische en organisatiekundige kennis beschikken, concludeert Goosen. Ze vindt dat het hoog tijd is voor een gecertificeerde opleiding. ‘Deze functie kun je er niet zomaar even bij doen, zoals nog vaak het geval is.'

Schadeclaim
Nederlandse werkgevers zijn bij wet verplicht hun werknemers te beschermen tegen uitwassen als seksuele intimidatie, pesten, agressie en discriminatie op de werkvloer. Is er geen vertrouwenspersoon en een werknemer raakt ziek of overspannen door te grote psychosociale belasting, dan kan de werkgever een forse schadeclaim verwachten. En andersom geldt het ook: is er wel een vertrouwenspersoon, maar heeft de werknemer deze niet geraadpleegd, dan kan hij of zij de werkgever niet aansprakelijk stellen.

Verplichte opleiding
Vertrouwenspersonen moeten medewerkers die te kampen hebben met psychosociale belasting opvangen en begeleiden, zij moeten hen voorlichten en informeren en zij moeten leidinggevenden gevraagd en ongevraagd adviseren over knelpunten in het beleid, stelt Goosen vast. Ook bracht ze alle subtaken en de benodigde competenties gedetailleerd in kaart. Het onderzoek legt de basis voor een nieuwe, gecertificeerde en in de toekomst verplichte opleiding voor vertrouwenspersonen, die de Landelijke Vereniging van Vertrouwenspersonen vanaf januari 2012 zal ontwikkelen in samenspraak met opleidingsinstituten.

Niet voor P&O'ers
De nieuwe opleiding moet garanderen dat een vertrouwenspersoon beter op zijn of haar taak is voorbereid, en absoluut onafhankelijk zal functioneren. Goosen: ‘Het gaat om een pittige en ook best solistische functie. Je moet je rug in heel moeilijke situaties recht kunnen houden. Je moet voor werknemers heel toegankelijk zijn en je moet ze totale geheimhouding kunnen garanderen. Daarom is de functie ook niet te combineren met een functie als bedrijfsmaatschappelijk werker, bedrijfsarts of P&O'er. Tegelijkertijd moet je leidinggevenden signalen aanreiken over overschrijdend machtsgebruik. Daarbij moet je je niet zomaar omver laten blazen.'