Fit is in de visie van Eleveld een afkorting van Focus, Involvement en Trust. Zonder dit drietal laten organisaties kansen liggen, zijn medewerkers minder gemotiveerd en hebben managers hun prioriteiten niet op orde. Eleveld schreef er het boek Maak je organisatie FIT over.

Hoe staat het met de conditie van de Nederlandse organisaties?
'De meeste organisaties maken onvoldoende gebruik van de hun mogelijkheden. Het gaat om het prestatievermogen en de slagkracht van de organisatie. Wat je ziet is dat ze onvoldoende commerciële kansen pakken, niet snel genoeg reageren op ontwikkelingen. Interne projecten worden te duur en duren te lang. De werkelijke tragiek van dit soort organisaties - en daar zijn er heel veel van - is dat mensen zich drie slagen in de rondte werken, en het komt telkens nét niet goed.'

Waar gaat het mis?
'De achterliggende gedachte is dat een organisatie bestaat uit een verzameling mensen die moeten weten wat het doel is van het bedrijf en hoe ze zelf kunnen bijdragen aan het bereiken van dat doel. Dat is de focus. Het lijkt vanzelfsprekend, maar dat is niet zo. Vaak weten mensen niet waar het om gaat. Dat beïnvloedt ook de involvement, de betrokkenheid. Daar waar mensen meer betrokken zijn bij de organisatie, hebben ze meer plezier in hun werk en zijn ze minder geneigd om de organisatie te verlaten. Het komt neer op een ondernemende cultuur, en uit onderzoek is gebleken dat dat de enige echte succesfactor voor bedrijven is. Mensen zijn nu individualistischer en minder bereid om een langdurige relatie met hun werkgever aan te gaan. Maar het is moeilijk te zeggen wat hier oorzaak en gevolg is. Misschien willen mensen die relatie niet aangaan, omdat ze bij hun werkgever niet vinden wat ze zoeken.
Het vertrouwen in de organisatie en het management is daarbij ook cruciaal. Als de medewerkers geen vertrouwen hebben in de organisatie en het management, kun je het op je buik schrijven dat ze betrokken zijn. Dan is er na elke vergadering een nabespreking waarin ze zich afvragen wat de verborgen agenda is.'

U heeft het over de percepties van mensen. Dat lijkt me heel moeilijk om te beïnvloeden.
'Er is positieve en een negatieve kant aan dit verhaal. De negatieve kant is dat er geen quick fix is. Het gaat om de beleving van mensen. Ze willen je een kans geven, maar je moet je wel bewijzen. Er zijn twee factoren van belang bij het opbouwen van vertrouwen. De eerste is consistentie in alles. Denk daarbij aan je eigen gedrag, maar ook hoe het beleid wordt uitgewerkt. Vraag je mensen om in te leveren, terwijl de top een bonus krijgt? Je moet bewijzen dat het klopt wat je zegt. De tweede factor is nabijheid. Mensen die dichtbij en toegankelijk zijn, vertrouw je sneller dan mensen die op afstand staan. Als er een barrière is, bouw je geen vertrouwen op.'

Wat is de positieve kant?
'Dit vergt geen grote reorganisatie of ingewikkelde investeringen. Je moet gewoon beginnen, duidelijk zijn en focussen op wat je wil bereiken. Het heeft alles te maken met hoeveel aandacht je besteedt aan de organisatie. De meeste managers zijn zo druk met van alles dat de eigen organisatie pas op de zesde plaats op het prioriteitenlijstje staat. Als er één ding gereorganiseerd moet worden, is het wel de agenda van het management.'

U bent directeur van consultancybureau LTP. Hoe fit is uw organisatie eigenlijk?
'Het is fit, maar het kan veel fitter. Het schrijven van zo'n boek is ook in de spiegel kijken. Hoeveel tijd besteedt je aan het schrijven van zo'n boek, en hoeveel tijd besteedt je aan de organisatie. Dit jaar heb ik veel meer aandacht gegeven aan de uitleg van de managementcontracten en de doelen van de organisatie.'