Professor John Bingham van de Brigham Young University (BYU) ontdekte dat werknemers soms met de beste bedoelingen volstrekt verwerpelijk gedrag kunnen vertonen. Om hun werkgever van dienst te zijn liegen ze tegen klanten, verkopen ze onveilige producten of vernietigen ze belastende documenten, zelfs wanneer dit hun eigen positie binnen de organisatie in gevaar brengt, vertelt Bingham op de website van de Marriot School of Management, onderdeel van de BYU.

Bingham en zijn collega-onderzoekers legden honderden werknemers een vragenlijst voor. Uit de antwoorden bleek dat het niet voldoende was dat de werknemers geloofden in de missie of doelstellingen van de organisatie waarvoor ze werkten. Wat hen van het rechte pad af bracht, was het idee dat hun werkgever iets van ze tegoed had.

Volgens Bingham wordt het als positief gezien wanneer een werknemer volgens het ‘voor wat hoort wat principe' het idee heeft iets terug te moeten doen voor zijn werkgever. ‘Maar tot nog toe is er nooit gekeken naar het morele karakter van de activiteiten die de werknemer uitvoert om iets terug te doen voor zijn werkgever.'

Heel gewetensvolle werknemers, of mensen die graag een ander een plezier doen, zijn veel sneller geneigd om onethische dingen te doen en dat te rechtvaardigen omdat ze het beste voorhebben met hun werkgever.

Bingham waarschuwt organisaties dat zij onethisch gedrag - hoe goed bedoeld ook - niet door de vingers moeten zien. Leidinggevenden moeten het goede voorbeeld geven en alleen gedrag dat door de beugel kan belonen. Maar, zo zegt hij ook, besef dat niet alle laakbare handelingen kwaadaardig bedoeld zijn.